Samim Kocagöz “Koca Öküzün Ölümü” Öykü İncelemesi


Öykü Hakkında
Toplumcu gerçekçilik akımının önde gelen yazarlarından Samim Kocagöz, bu öyküsünde toplumsal bir sorunu işlemiştir. Yazar, “Koca Öküzün Ölümü” hikâyesinde yoksul köylülerin zor şartlarda nasıl bir yaşam sürdüğüne dair bir kesit vermiştir.
Öykünün Özeti (Olay Örgüsü)
Yusuf, üç gündür kayıp olan ineğini aramaktadır.
Nehrin kıyısına gelince koca öküzün bataklığa saplanıp öldüğünü görür.
Yusuf’un yanına oğlu gelir.
Koca öküzün ölümüyle ilgili konuşurlar.
Yusuf, koca öküzü bataklıktan nehrin derin sularına iter.
Bataklıktan yeşil ılgın ormanına doğru yürürler.
Öyküdeki Kişiler
Yusuf
Yoksul bir köylüdür. Yıllarca koca öküzle birlikte başkalarının tarlalarında çift sürmüş, geçimini böyle sağlamıştır. Koca öküzün ölümüyle yapacak hiçbir işi kalmamıştır.
Yusuf’un Oğlu
Henüz hayat tecrübesi olmayan bir gençtir. Sorduğu sorulardan öğrenmeye meraklı biri olduğu anlaşılıyor.
Olay
Hikâyede belirgin ve gelişen bir olay yoktur. Günlük yaşantıdan bir kesit alınarak anlatılmıştır. Serim, düğüm, çözüm bölümleri yoktur. Durum - kesit öyküsüdür. Bu tür öykülere “Çehov tarzı öykü” de denir.
Koca öküzün ölümü, bu ölüm karşısında sahibi Yusuf’un duygu ve düşünceleriyle oğlu arasında geçen konuşmalar olayın bütününü oluşturuyor.
Mekân
Hikâyede ayrıntılı mekân tasvirleri görülmüyor. Mekân ismi olarak köy, nehir, bataklık ve yeşil ılgın ormanı geçiyor.
Zaman
Öyküde “sabah”, “akşam”,“üç gündür”, “bugün” gibi zaman ifadelerine rastlanır. Belirli bir zaman yoktur. Günlük yaşantıdan bir kesiti anlatmaktadır.
Dil ve anlatım
Hikâye sade, açık, yalın bir dille anlatılmıştır. Hikâyede kişiler ve mekânla ilgili ayrıntılı tasvirler yoktur.
Hikâye, koca öküzün sahibi Yusuf üzerine kurulmuştur. Yusuf üzerinden “emek-sömürü”, “yoksulluk”, “çaresizlik”, “toplumsal sınıf çatışması” gibi kavramlar gerçekçi bir bakış açısıyla verilmiştir.
Konu
Köy yaşantısından bir kesit.
Tema
Yoksulluk. (Öyküde köylülerin nasıl zor şartlarda yaşadığı ve çaresizlikleri gözler önüne seriliyor.)
Genel yargı
Öykü; toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla ezilen, sömürülen, çaresizlik içinde kıvranan ve ilgisizlikten perişan olan köylülerin yaşam şartlarına dikkat çekmesi bakımından edebiyatımızda önemli bir yere sahiptir.

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi