Halide Nusret Zorlutuna Hayatı Edebi Kişiliği Eserleri


Hayatı
1901’de İstanbul’da doğdu. Babası gazeteci Mehmet Salim Bey’dir. Babası yıllarca sürgünde yaşadığı için onu çok az görebildi. 1905-1908 yılları arasında ailesi ile birlikte bir süre İzmir’de yaşadı. Babası Kerkük’te mutasarrıf olarak görevlendirilince ailesini de yanına aldı. Halide, Kerkük’te özel ders alarak İngilizce, Arapça ve Farsçayı iyi düzeyde öğrendi. Aile birinci dünya savaşının başladığı yıllarda İstanbul’a dönünce Erenköy Kız Lisesine başladı. Bu okulda ortaöğrenimini yaparken babasını kaybetti. Babasının ölümü üzerine yazdığı “Ağlayan Kahkahalar” adlı şiiri 1917 yılında “Talebe Defteri” adlı derginin yarışmasında birinci oldu.
Halide Nusret’in hayatında Birinci Dünya Savaşı’nın etkisi büyük oldu. Şair olarak tanınmasını sağlayacak olan “Git Bahar” adlı şiirini İstanbul’un işgali üzerine yazdı. Lise öğreniminden sonra İstanbul üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi. Ancak ailesinin ekonomik durumu iyi olmadığı için öğrenimini yarım bıraktı. Bir an önce hayata atılmak için Darülmuallimat sınavlarına girerek öğretmen oldu.
1924’te Edirne Muallim Mektebine öğretmen olarak atanan Halide Nusret, daha sonra sırasıyla Kırklareli, Kars, Ardahan, Urfa, Karaman ve İstanbul’da öğretmenlik yaptı. Öğretmenlik mesleğini çok seven Halide Nusret, çok kez “öğretmen olmak için yaratıldığını” ifade etti.
Halide Nusret, 1926’da Edirne’de öğretmenlik yaptığı yıllarda o zaman Kırklareli’ndeki süvari alayında binbaşı olan Yarbay Aziz Vecihi Zorlutuna ile evlendi. Evliliği eşinin 45 yıl sonraki ölümüne kadar sürdü. 1930’da oğlu Ergun, 1938’de kızı Emine (Işınsu) dünyaya geldi. Oğlu öğretmenliği, kızı ise yazarlığı seçti. Halide Nusret, 1948’de Ankara’ya giderek öğretmenlik yapmaya devam etti. Hayatının geri kalanını burada geçirdi. 10 Haziran 1984’te İstanbul’da hayata gözlerini yumdu.
Halide Nusret, pek çok sosyal kuruluş ve hayır cemiyetlerinde çalışmış, bu derneklerin üyeliklerinde ve yönetim kurullarında bulunmuştur. Kurmuş olduğu aylık fikir ve sanat dergisi 1971 yılında “Töre” adını almış ve kızının yönetiminde yayın yapmaya devam etmiştir.
1975 yılında kendisine Kadının Sosyal Hayatını İnceleme ve Araştırma Derneği tarafından “Kadın Yazarların Annesi” unvanı verilmiş, 1983 yılında ise Türk Basın Birliği tarafından “ Basın Mesleğinde 50 Yıl Şerefli Hizmet Belgesi” verilmiştir.
Edebi Kişiliği
Halide Nusret, “Türk Kadını”, “Kadınlar Dünyası”, “Aydabir”, “Salon Mecmuası”,  “Çınaraltı”, “Çağrı”, “Hilal”, “Defne”, “Hisar”, “Milli Mecmua” dergilerinde ve “Zafer”, “Vakit”, “Kudret”, “Haber”, “Yeni İstanbul”, “Sabah”, “Hürriyet” gazetelerinde yazdı. “Küller” adlı ilk romanını 19 yaşındayken yazdı.
Şiir yazmaya mütareke yıllarında başladı. Kurtuluş savaşının etkisi ve heyecanıyla milli edebiyat akımına katıldı. İstanbul’un işgali üzerine kaleme aldığı “Git Bahar” adlı şiiri ile edebiyat alanında adını duyurmayı başardı. Bu şiir o günlerin heyecanı içersinde oldukça ses getirdi.
Halide Nusret, Milli edebiyat akımının etkisiyle şiirlerini hece ölçüsüyle yazdı. Şiirde ahenge önem veren şair, sade bir dille ve güçlü bir nazım tekniğiyle yazdı. Şiirlerinde bireysel duygulara, sosyal yaşama, hayatın acı ve sıkıntılı yanlarına yer veren şairin anlatımında ruhunun derinliklerinden gelen bir lirizm görülür.
Halide Nusret’in ilk romanları; Birinci Dünya Savaşı, işgal yılları, Milli Mücadele yılları ve Cumhuriyetin ilk yıllarını anlatan romanlardır. “Küller”, “Sisli Geceler” ve “Gül’ün Babası Kim” adlı romanları bu döneme aittir. Bu romanlarını romantizmin etkisiyle yazan Halide Nusret’e göre romanın amacı; okuyucuyu gerçek hayattan daha güzel, şiirsel ve romantik bir dünyaya sürükleme olmalıdır. 1950’den sonra yazdığı romanları ise sosyal hayata dair konuları işleyen ev, evlilik ve üçlü aşk ilişkilerini konu alan romanlardır. Son romanlarından olan “Büyükanne” adlı eserinde ise kadının yaşama direncini anlatmıştır.
Eserleri
Şiir
Geceden Taşan Dertler (1930)
Yayla Türküsü (1943)
Yurdumun Dört Bucağı (1950)
Ellerim bomboş (1967)
Roman
Küller (1921)
Sisli Geceler (1922)
Gülün Babası Kim (1933)
Beyaz Selvi (1945)
Aşk ve Zafer (1966)
Büyükanne (1971)
Aydınlık Kapı (1974)
Anı
Benim Küçük Dostlarım (1977)
Bir Devrin Romanı (1978)
Mektup
Hanım Mektupları (1923)

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi