Fütürizm Nedir

Fütürizm Akımı
Fütürizm adıyla 20.yüzyılda ortaya çıkan bu akım, hızı ve makineyi öne çıkardı. Bu akıma göre hayatta her şey hareketti. Fütüristler geçmişe ve durgun davranışa karşı durdular. İçinde bulunulan zamanın ve geleceğin dinamizmine yönelip dizelerinde makine ve çark seslerini duyurmaya çalıştılar.
Bu akımın öncüsü İtalyan şair, romancı, oyun yazarı ve yayın yönetmeni Filippo Tommaso Marinetti’dir. 1909’da Paris’te “Le Figaro” gazetesinde yayınladığı “Manifesto Futurisita” (Fütürizmin Bildirisi) gelecekçiliğin manifestosu oldu. Bildiride: “Bizler müzeleri, kütüphaneleri yerle bir edip ahlakçılık, feminizm ve bütün yararcı korkaklıklarla savaşacağız.” deniyordu. Bu geçmişin bütünüyle reddi demekti. Aynı bildiride “Biz dünyadaki gerçekten sağlıklı tek şeyi, yani savaşa ve ölüme götüren güzel düşünceleri yüceltiyoruz” sözleri, siyasal alandaki düşüncelerini ifade ediyordu.
Hızın üstünlüğünü iddia eden Marinetti, bir yarış arabasının “Samothrake Zaferi”nden (heykel) daha güzel olduğunu iddia ediyor ve buna ek olarak da “mutluluk içinde yaşıyoruz, çünkü ‘her yerde hazır ve nazır olan’ edebi sürati biz yarattık.” demiştir.
Marinetti, Avrupa’da birçok sanatçıyı etkiledi. Rusya’da Hlebinikov ve Mayakovski fütürizme yöneldi. Rus fütüristler kendi bildirgelerini yayınladı. Puşkin, Tolstoy, Dostoyevski reddedildi. Şiirde sokak dilinin kullanılması istendi. 1917 Ekim devriminden sonra fütürizm güçlendi. Mayakovski’nin ölümüne kadar etkisini sürdürdü.
İtalya’daki Fütüristler ilk şiir antolojilerini 1912’de yayınladı. Fütürizm, faşizm ile özdeşleşti ve 1920’lerin ortalarına doğru etkisini kaybetti.
Fütürizmin Bildirisi (1909 La Figaro)
Şiirde temel öğeler cesaret, cüret ve isyandır.
Edebiyat durgunluktan ve uyuşukluktan sıyrılmalıdır. Edebiyatta işlenecek konular saldırgan hareketler, kavga ve dövüştür.
Dünya yeni bir güzellikle zenginleşmiştir. Yeni güzellik sürattir. Motoru güçle sarsılan, homurdanan bir yarış arabası Victoire de Samotrace’dan daha güzeldir.
Ancak kavga güzeldir. Saldırgan niteliksiz bir şaheser olamaz. Şiir tanınmayan ve bilinmeyen güçlere karşı saldırgan olmalıdır.
Yüzyılların en yüksek noktasında bulunuluyor. Olanaksızın kapılarını açmak varken geride kalınmamalıdır. Zaman ve mekân artık ölmüştür. Sınırsız ebedi sürat elde edildiğine göre mutlakta yaşanıyor demektir.
Dünyada tek sağlık ilacı savaştır, feminizm, fırsat kollayıcılık, çıkarcılık lanetlenmelidir.
Fütürizmin Tanınmış Sanatçıları
Filippo Tommaso Marinetti
Vladimir Mayakovski
Aldo Plazzeschi
Giovanni Papini
Ardengo Soffici
Gerardo Dottori

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi