Fıkra Nedir


Fıkra
Gazete ya da dergilerin belirli köşelerinde yayınlanan güncel, siyasal ve toplumsal sorunları kişisel bir görüşle ele alıp işleyen yazılara fıkra denir.
Fıkralar: gazete fıkraları ve nükteli, güldürü fıkraları olmak üzere ikiye ayrılır:
Gazete Fıkraları
Genellikle günlük gazetelerin belirli köşelerinde yayınlanan bu tür fıkralarda ortaya konulan sorunlar kısa, yalın ve akıcı bir üslupla anlatılır. Okuyucunun ilgisini sürekli olarak canlı tutabilmek için fıkra yazarlarının konularında tekrarlara düşmemesi, kapsamlı bir kavrayış gücüne, derin bir kültür zenginliğine, geçmişle güncel olaylar arasında bağ kurabilme ustalığına sahip olması gerekir.
Basit bir mekân, anlamlı bir düşünce, kısa ve hareketli bir konuşma, dikkat çeken bir olay fıkra yazmak için yeterli malzemelerdir.
Nükteli ve Güldürücü Fıkralar
Tanınmış kişileri ya da hayvanları ele alıp kısa hikâye tarzında, ince zekâ oyunları taşıyan nükteli bir dille, sohbet biçiminde, bir sonuca bağlanarak yazılan yazılardır.
Fıkraların konularını, o çevrenin dikkatini çeken, iz bırakan sorunlar, olaylar, hareketler, sözler ve kişilik özellikleri oluşturur. Bu tür fıkralar önce ağızdan ağıza dolaşır, sonra bazı yazarlar tarafından yazıya geçirilir.
Nasrettin Hoca, İncili Çavuş, Bekri Mustafa, Karadeniz fıkralar, Bektaşi fıkraları bu türdendir.
Fıkra (Köşe Yazısı) Türünün Özellikleri
Fıkralar güncel bir olayı konu edinerek yazılırlar. Gazetelerin belli köşelerinde yayınlanan bu yazıların kalıcılığı yoktur.
Fıkra yazarı, işlediği konuyu kendi görüş açısından değerlendirir. Bunu yaparken ele aldığı konuyu derinlemesine ve ayrıntılarıyla inceleme ve kanıtlama yoluna gitmez.
Fıkrada anlatım yalın, açık ve yoğundur.
Yazar, çok çeşitli konularda yazabilir; seçimler, hayat pahalılığı, terör, çevre kirliliği, savaş, spor vb. olabilir.
Düşünsel bir planla yazılır ve değişik anlatım biçimlerinden yararlanılır.
Türk Edebiyatında Fıkra
Fıkra Türk edebiyatında ilk özel gazetenin (Tercüman-ı Ahvâl) çıkmasıyla birlikte görüldü. Başlangıçta sadece siyasi ve sosyal konular etrafında yazılan fıkralar, zaman içinde sınırlarını genişletmiş, bugün sanattan spora, ekonomiden çevre kirliliğine kadar toplumun günlük bütün sorunları üzerine yazılmaya başlanmıştır.
Fıkra Yazarken Dikkat Edilecek Özellikler
Konu okuyucunun duygu, düşünce ve zekâsını okşayan günlük olaylardan seçilmelidir.
Yazının planı hazırlanmalıdır. Fıkrada planı da tıpkı makaledeki gibidir: Giriş bölümünde dava ortaya konur. Gelişme bölümünde konu açılır ve çeşitli örneklerle açıklanır. Sonuç bölümünde konu bir sonuca bağlanır.
Fıkra, kısa ve öz yazıldığından yargılamaya, ispatlamaya ve ayrıntılara girilmez.
Gerekiyorsa başkalarına ait deyişler saptanmalıdır.
Anlatımın açık ama ustalıklı olmasına dikkat etmelidir.
Yazı gereksiz yere uzatılmamalı, elden geldiğince kısa tutulmalıdır.

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi