Teşbih (Benzetme) Sanatı

Aralarında ortak yön bulunan iki şeyden zayıf olanın güçlü olana benzetilmesine teşbih (benzetme) denir.
Benzetme sanatında dört unsur vardır:
Benzeyen
Kendisine benzetilen
Benzetme yönü
Benzetme edatı
Örnek: Hüseyin tilki gibi kurnazdır. Tam bir benzetmedir. Benzetmenin bütün unsurları mevcuttur. Buna ayrıntılı (mufassal) benzetme denir.
Benzeyen: Hüseyin
Kendisine benzetilen: tilki
Benzetme yönü: kurnaz
Benzetme edatı: gibi
Bazen benzetmenin benzetme yönü söylenmez. Buna kısaltılmış (muhtasar) benzetme denir.
Örnek: Hüseyin tilki gibidir.
Benzeyen: Hüseyin
Kendisine benzetilen: tilki
Benzetme yönü: (yok)
Benzetme edatı: gibi
Benzetme öğelerinden sadece benzeyen ve benzetilenle yapılan benzetmeye teşbih-i beliğ (güzel benzetme) denir.
Örnek: Hüseyin tilkidir.
Hüseyin kurnazlık yönünden tilkiye benzetilmiş ama benzetme yönü ve benzetme edatı söylenmemiştir. Sadece benzeyen (Hüseyin) ve kendisine benzetilen (tilki) söylenmiştir.
Benzetme örnekleri:
“Bir güzel yırtıcı kuş gördüm baktım
  Som mücevher gibi kan kırmızı tırnakları”
“Kutu gibi bir dairede oturuyor.”
“Bir siyah kadındır kaldırımlarda gece.”
“Böyle yalçın dağlarda sessiz dolaşan kim
  Köyler ufka dizilen tozlanmış bir resim.

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi