İstidrak Sanatı


Birisini över görünerek yermek veya kötülüyor gibi görünerek övmek sanatıdır. İki çeşit istidrak vardır:
Ali Paşa’nın Girit seferindeki başarısızlığını över gibi dile getirdiği Ziya Paşa’nın Zafernâme’si bu sanata güzel bir örnektir.
“Hak bu kim görmedi ağaz edeli devre elek
  Böyle bir tefh ü zafer böyle sükûh ü iclâl…
  Kimseler olmadı bu feth-i mübîne mazhar
  Ne Skender ne Hülâgâ ne Sezar ü Anibal”  Ziya Paşa
Şair bu dizelerde Ali Paşa’yı övermiş gibi görünüyor. Onun çok büyük bir zafer kazandığını böyle bir zaferi ne İskender ne Hülâgâ ne Sezar ne de Anibal (tarihte büyük zaferlere imza atan komutanlar) görmedi diyor. Gerçekte şair Ali Paşa’nın başarısızlıkla sonuçlanan Girit seferini yeriyor.
 “Göz ucuyla âşıka geh lütfeder gâhi itâb
  Bir su’âle yer komaz ol gamze-i hâzır-cevâb”  Nef’i
Şair bu dizelerde sevgiliyi yeriyormuş gibi görünüyor ancak gerçekte onu övüyor.
“Dehrde anlamayup bilmediği varsa meğer
  Tama’u buğz u nifak u hased u gadr u sitem” Nabî
Şair bu dizelerde sözü edilen kişiyi yeriyormuş gibi görünse de aslında övüyor.

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi