İktibas (Alıntı Yapma) Sanatı


Şiirde bir ayeti, bir hadisi, bir sözü anlamlı bir biçimde aktarma sanatına iktibas denir.
Bu söz sanatının irsal-i mesel sanatından farkı: İrsal-i meselde şairler atasözlerinden yararlanır, iktibasta ise şairler daha çok ayetleri, hadisleri, başka şairlerin dizelerini kendi şiirlerine aktararak bu sanatı yaparlar.
Örnekler:
Bir şarkı dökülüyor sokağa
Unutulmuş bir pencereden
“geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden”  Baki Süha Edipoğlu
Bu dizelerde şair, Yahya Kemal’in şarkısından bir dizeyi alarak iktibas yapmıştır..
Zâlimlere bir gün dedirir kudret-i Mevlâ
“Tallâhi lekad âserekellâhü aleynâ”  Ziya Paşa
(Allah’ın gücü kudreti zalimlere bir gün “Allah’a andolsun, hakikaten Allah seni bize üstün kılmıştır” dedirtir.)
Cihan kanûn-i sa’yin, bak, nasıl bir hisle mûnkadı!
Ne yaptın? “Leyse li’l-insâni illâ ma-se’â” vardı!”   Mehmet Akif Ersoy
Aşkın irşâdiyle girdik mânevi bir gülşene
Dolmasın bîhûde sâğar açmasın bîhûde gül
Câm-ı Cem bir lahzâ devretmez bu zevkabâdda
“Hem kadeh hem bâde hem bir şûh sakidir gönül”  Yahya Kemal Beyatlı
Yahya Kemal bu şiirinde, Nef’î’nin ünlü bir dizesini alıp iktibas yapmıştır.

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi