İade (Geri Çevirme) Sanatı


Şiirin her beyitinin son sözcüğünü sonraki beyitin ilk sözcüğü olarak kullanma sanatına iade sanatı denir.
Örnekler:
“Ey güzellik göğünün mâh-ı münevver kameri
  Şâd kıl gönlümü gün gibi tulû et seheri
  Seheri aşk ile meydâna girip seyr edeyim
  Ola ki peyk-i sabâdan ere yârin haberi
  Haberi olsa anın yoluna cân verdiğime
  Bana rahm eyleyüben eyleye idi nazarı”  Zâtî
Bu şiirde birinci beyitin son kelimesi (seheri), ikinci beyitin ilk kelimesi olarak kullanılmış; ikinci beyitin son kelimesi (haberi) üçüncü beyitin ilk kelimesi olarak kullanılmış böylece iade sanatı yapılmıştır.
“Ey vücûd-ı kâmilün esrâr-ı hikmet masdarı
  Mastarı zâtun olan eşyâ sıfâtun mazharı
  Mazharı her hikmetün sensin ki kilk-i kudretün
  Safha-i eflâke nakş itmiş hutût-ı ahteri
  Ahteri mes’ûd olan oldur ki tab-ı pâkinün
  Kabil-i feyz ola lütfunda safâ-yı cevheri
  Cevheri ma’yûb olan nâkıs benem kim muttasıl
  Sâdedür hattun hattun hayâlinden zamîrüm defteri”  Fuzûlî
İlk beyitin son sözcüğü (mazharı) ile ikinci beyitin ilk sözcüğüyle; ikinci beyitin son sözcüğü (ahteri) üçüncü beyitin ilk sözcüğüyle; üçüncü beyitin son sözcüğü (cevheri) dördüncü beyitin ilk sözcüğüyle aynı olduğundan iade sanatı yapılmıştır.

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi