Orhan Pamuk Hayatı Edebi Kişiliği Eserleri


Hayatı
Ferit Orhan Pamuk, 7 Haziran 1952’de İstanbul’da doğdu. İlkokula Işık Lisesi’nde başladı. İki yıl sonra babası IBM Genel Müdürü olarak Ankara’ya gidince, Ankara’daki Mimar Kemal İlkokulu’na devam etti. Yeniden İstanbul’a dönünce Şişli Terakki’ye devam etti ve buradan diplomasını aldı. Robert Koleji’nde öğrenimine devam etti ve 1970 yılında mezun oldu. Orhan Pamuk, o yıllarda tembel, başarısız, şımarık, durmadan şakalar yapan, resim yapmaya meraklı biri olarak biliniyordu.
Robert Koleji’nin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi’nde mühendis olmak için öğrenime başladıysa da üçüncü yılında buradan ayrıldı. İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Bölümü’ne geçti. 1977 yılında bu okulu bitirerek yüksek lisans öğrenimine başladı.
12 Eylül’den sonra çıkan kısa dönem askerlik yapabilme imkânıyla Tuzla’da dört ay askerlik yaptı. Ayrıldığı eşi Aylin Türegün’ün doktora öğrenimi sırasında üç yıl (1985- 1988) New York’ta yaşadı.
Orhan Pamuk, ilk ödülünü 23 yaşında bir öykü yarışmasında kazandı. 1975 Antalya Film Festivali yanı sıra açılan öykü yarışmasında üçüncülük kazandı. Bunun üzerine yazmakta olduğu Cevdet Bey ve Oğulları romanını hızlandırdı. Jüride yer alan Erdal Öz ile tanıştı. Daha sonra Erdal Öz kendisinin arkadaşı, dostu ve yayıncısı oldu.
İlk romanı Cevdet Bey ve Oğulları (Karanlık ve Işık adıyla)1979 Milliyet Yayınları Roman Yarışması’nda Biricilik ödülüne (Mehmet Eroğlu’nun Issızlığın Ortasında romanıyla birlikte) layık görüldü. Ancak roman üç yıl sonra yayınlanabildi. Kitap beraberinde 1983 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı da getirdi. Aynı yıl Sessiz Ev adlı romanı basıldı. O da bir sonraki yılın Madaralı Roman Ödülü’nü kazandırdı. Kitabın Fransa’da çıkan çevirisiyle 1991 Avrupa Teşvik Ödülü’nü (Prix de la Découverte Européenne) aldı.
Başarıları aralıksız sürdü. 1985’te yayınlanan tarihsel romanı Beyaz Kale ile ününü yurt dışına taşıdı. Kitap pek çok dile çevrildi.
Yazarın 1990 yılında yayınlanan Kara Kitap adlı romanı en çok tartışılan eseri oldu.
Yazarın Yeni Hayat adlı romanı da en çok okunan romanlar arasına girdi. Benim Adım Kırmızı adlı romanıysa 1998 yılında yayınlandı.
Kar adlı romanı 2002’de yayınlandı. Kitap, yazarın Nobel ödülü alana kadar 34 dile, ödül duyurulduktan sonra 49 dile çevrildi. 2004’te kitap “New York Times” tarafından 2004’ün en iyi 10 romanı arasında gösterildi. 2005 yılında yazara Alman Yayıncılar Birliğince 56. Barış Ödülü verildi. 2006’da Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı. Böylece Nobel Edebiyat Ödülünü alan ilk Türk yazarı oldu.
Orhan Pamuk, 7 Aralık 2006’da İsveç Akademisi’nde “Babamın Bavulu” başlığı altında hazırladığı Nobel Ödülü konuşmasını Türkçe yaptı. Türkçe bilmeyenlerin ellerindeki çeviri metninden takip ettiği konuşmayı pek çok televizyon kanalı canlı yayınladı. Konuşmasını dinleyenler öylesine etkilendi ki içlerinde ağlayanlar oldu. Konuşma, Türkiye basınında büyük yankı yarattı.
Yazar, ödülünü 10 Aralık 2006’da Stockholm Konser Salonu’nda İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf’ın elinden aldı. Tören sırasında yazarın yanında kızı Rüya vardı.
Edebi Kişiliği
Orhan Pamuk, yazarlığa 1974 yılında başladı. 1985 yılında yayınlanan “Beyaz Kale” adlı romanıyla tanınmaya başladı. 12 Ekim 2006 tarihinde “Nobel Edebiyat Ödülü”nü kazanan ilk Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak tarihe geçti.
Türk romancılığında yeni bir anlayışa öncülük eden Orhan Pamuk’un yazarlığı “postmodern roman” kategorisinde değerlendirilmektedir. Özellikle “Beyaz Kale”, “Kara Kitap”, “Yeni Hayat”, “Benim Adım Kırmızı” romanları postmodern romanın özgün örnekleri kabul edilir.
Bu kitaplarda yazar, hem edebiyat türleri arasında geçiş sağlar hem de “geçmiş-bugün”, Doğu-Batı”, “gelenek-modernlik”, “eski-yeni” sorunsalını kültürel ve felsefi yönleriyle birlikte eserlerine taşır. Bunu yaparken özellikle “üst kurmaca” tekniğini kullanır. Eserlerinde pek çok karakter söz alarak anlatıyı farklı yönlerde geliştirir. Bazı romanlarında her bölüm farklı karakterler tarafından anlatılır.
Eserleri
Roman
Cevdet Bey ve Oğulları (1982)
Sessiz Ev (1983)
Beyaz Kale (1985)
Yeni Hayat (1994)
Kar (2002)
Masumiyet Müzesi (2008)
Kafamda Bir Tuhaflık (2014)
Kırmızı Saçlı Kadın 2016)
Anı (Hatıra)
İstanbul: Hatıralar ve Şehir (2003)
Babamın Bavulu (2007)
Resimli İstanbul – Hatıralar ve Şehir (2015)
Senaryo
Gizli Yüz (1992)
Deneme – Söyleşi
Öteki Renkler (deneme ve söyleşilerden seçmeler, 1999)
Manzaradan Parçalar (deneme ve söyleşilerden seçmeler, 2010)
Öykü
Ben Bir Ağacım (2013)
Anlatı
Hatıraların Masumiyeti (2016)
Ödülleri
1979 Milliyet Roman Yarışması Ödülü: Karanlık ve Işık
1983 Orhan Kemal Roman Ödülü: Cevdet Bey ve Oğulları
1984 Madaralı Roman Ödülü: Sessiz Ev
1990 Independent Yabancı Roman Ödülü (Birleşik Krallık): Beyaz Kale
1991 Prix de la Découverte Européene (Fransa): Sessiz Ev
1991 Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Senaryo Ödülü: Gizli Yüz
1995 Prix France Culture (Fransa): Kara Kitap
2002 Prix du Meilleur Livre Etranger (Fransa): Benim Adım Kırmızı
2003 Premio Grinzane Cavour (İtalya): Benim Adım Kırmızı
2003 International IMPAC Dublin Literary Awart (İrlanda)
2005 Prix Médicis Etranger (Fransa): Kar
2005 Alman Yayıncılar Birliği Barış Ödülü (Almanya)
2005 Richarda Huch Ödülü (Almanya)
2006 Le Prix Méditeranée étranger (Fransa): Kar
2006 Nobel edebiyat Ödülü (İsveç)
2008 Ovid Ödülü (Romanya)
2010 Norman Mailer Yaşam Boyu Başarı Ödülü (ABD)
2012 Sonning Ödülü (Danimarka)

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi