Reşat Nuri Güntekin Hayatı Edebi Kişiliği Eserleri

Hayatı
Reşat Nuri, 1889’da İstanbul Üsküdar’da Askeri Tabip Nuri Bey ve Lütfiye Hanım’ın oğlu olarak dünyaya geldi. Reşide adındaki kız kardeşi küçük yaşta hayata veda edince tek çocuk olarak babasının mesleği nedeniyle il il dolaştı.
İlkokula Çanakkale’de Mekteb-i İptidai’de başladı. Okumayı seviyordu. Bunda babasının zengin kütüphanesinin de payı vardı. Bir süre İzmir’deki Frerler okulunda öğrenim gördükten sonra İstanbul’da Saint Joseph Lisesi’ne geçti. Yükseköğrenimini Darülfünun-ı Osmanî Ulum-ı Edebiyat Fakültesi (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi)’nde, 1912’de 23 yaşındayken tamamladı.
Reşat Nuri, mezun olur olmaz Bursa ve İstanbul’da çeşitli okullarda Fransızca ve Türkçe öğretmenliği yaptı. Erenköy Kız Lisesi’nde görev yaptığı sırada Hediye adındaki öğrencisine ilgi duydu ve 1927 yılında evlendiler. 14 yıl sonra bir çocuklar oldu. Adını Ela koydular.
Reşat Nuri, öğretmenlik mesleğini sevmekle birlikte yazmaya karşı da hevesliydi. Öykü ve tiyatro denemelerini “Diken” dergisinde ve “Zaman” gazetesinde yayınladı. Mizah ve magazin yazılarını “Ateşböceği, Yıldızböceği, Ağustosböceği” takma adlarıyla yayınladı.
Reşat Nuri, ilk romanı “Çalıkuşu”nu 1923’te yazarken ne kadar ünleneceğinden habersizdi. Hemen ardından “Damga” ve “Dudaktan Kalbe” romanları geldi.
Maarif Müfettişliği göreviyle neredeyse bütün Anadolu’yu gezdi. Bu nedenle bütün romanları, bu gezilerin izlerini taşır. Gezilerini kitap haline de getiren Reşat Nuri, ona “Anadolu Notları” adını verdi. 1928 yılında “Acımak” adlı romanını yazdıktan sonra yazma işine 10 yıl ara verdi.
1939 yılında Çanakkale milletvekili seçildi. 1947 yılında Milli Eğitim Başmüfettişliği görevine getirildi. Aynı yıl “Memleket” gazetesini çıkardı. 1950 yılında Paris’e gitti. Burada UNESCO Türkiye temsilciliği, öğrenci müfettişliği ve Paris Kültür Elçiliği görevlerini yaptı. 1954 yılında yaş haddinden emekliye ayrıldı. Emekli olduktan sonra bir süre İstanbul Şehir Tiyatrosu Edebi Heyeti üyeliğinde bulundu.
Edebi Kurul üyeliği sırasında akciğer kanseri teşhisi konuldu. Tedavi için Londra’ya gitti. Ancak hastalığına yenik düşerek 7 Aralık 1956’da hayata gözlerini yumdu. 13 Aralık’ta Karacaahmet Mezarlığına gömüldü.
Edebi Kişiliği
Reşat Nuri, Anadolu insanının yaşamını, sorunlarını, kişisel duygularını, inançlarını sade, yapmacıksız, yalın bir dille anlatmıştır.
Onu yurt çapında ünlü yapan “Çalıkuşu” romanından önce yazdığı küçük öyküler, tiyatro eleştirileri, oyunlar ve gezi yazıları da dikkat çekicidir.
Reşat Nuri, eserlerinde insan sevgisine geniş yer verir. İyimser bir kişiliğe sahiptir. Müfettişliği sırasında adım adım gezdiği Anadolu’yu, pek derine inmeyen bir gözlemle, etkin bir biçimde anlatır.
İyi bildiği sahne tekniğini, duygulu bir yoğunlukla, bazen de mizahla iç içe işler.
İlk dönem romanlarında yeni kurulmakta olan Cumhuriyetin toplumsal sorunlarını gerçekçi bir biçimde yansıtmış, ikinci dönem romanlarında bütünüyle bozulan insani ilişkileri ve ahlak yapısını ele almıştır.
Romanlarında güçlü bir gözlemciliğe dayanan realizm ve canlı bir üslubu vardır. Ruhsal tahlillerde oldukça başarılıdır.
Çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlanan, mizaha da geniş yer verdiği öykülerinde; aşk, yalnızlık, fedakârlık, dostluk, ihanet gibi temaları işlemiştir.
 Eserleri
Romanları
Çalıkuşu (1922)
Gizli El (1924)
Damga (1924)
Dudaktan Kalbe (1925)
Akşam Güneşi (1926)
Bir Kadı Düşmanı (1927)
Yeşil Gece (1928)
Acımak (1928)
Kızılcık Dalları (1932)
Gökyüzü (1935)
Eski Hastalık (1938)
Ateş Gecesi (1942)
Değirmen (1944)
Miskinler Tekkesi (1946)
Harabelerin Çiçeği (1953)
Kavak Yelleri (1961, ölümünden sonra)
Son Sığınak (1961, ölümünden sonra)
Kan Davası (1962, ölümünden sonra)
Öyküleri
Gençlik ve Güzellik (1919)
Roçild Bey (1919)
Eski Ahbap (1919)
Tanrı Misafiri (1927)
Sönmüş Yıldızlar (1928)
Leyla ile Mecnun (1928)
Olağan İşler (1930)
Oyunları
Hançer (1920)
Eski Rüya (1922)
Ümidin Güneşi (1924)
Gazeteci Düşmanı / Şemsiye Hırsızı / İhtiyar Serseri (1925, üç oyun bir arada)
Taş Parçası (1926)
Hülleci (1926)
Bir Köy Hocası (1928)
Babür Şah’ın Seccadesi (1931)
Bir Kır Eğlencesi (1931)
Ümit Mektebinde (1931)
Felaket Karşısında / Gözdağı / Eski Borç (1931, üç oyun bir arada)
İstiklal (1933)
Vergi Hırsızı (1933)
Bir Yağmur Gecesi (1943)
Balıkesir Muhasebecisi (1953)
Tanrı Dağı Ziyafeti (1955)
Yaprak Dökümü (1971, ölümünden sonra)
Eski Şarkı (1971, ölümünden sonra)
Gezi
Anadolu Notları (1936-1966, iki cilt)
Eğitim
Dil ve Edebiyat: Türk Kıraati (1930)
Fransızca – Türkçe Resimli Büyük Dil Kılavuzu (1935)

EN ÇOK OKUNANLAR

Faruk Nafiz Çamlıbel “Sanat” Şiir İncelemesi

Yahya Kemal Beyatlı “Sessiz Gemi” Şiir İncelemesi

Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” Şiir İncelemesi

Necip Fazıl Kısakürek “Kaldırımlar” Şiir İncelemesi

Ahmet Haşim “Merdiven” Şiir İncelemesi