Kayıtlar

Şarkı Nedir

Resim
Şarkı Divan şiirinde bestelenmeye uygun ölçü ve kalıplarla yazılan, çoğunlukla dört dizelik bentlerden oluşan nazım biçimidir. Şarkı divan şiirine Türklerin kazandırdığı bir nazım şeklidir. Halk edebiyatındaki türkünün karşılığıdır. Şarkılar genellikle aşk, sevgili, ayrılık, eğlence gibi konularda yazılır. Şarkılarda üçüncü dizeye “meyan” adı verilir ve bu dizenin anlam bakımından daha özlü olmasına dikkat edilir. Dördüncü dizeye nakarat denir. Şarkıların uyak düzeni genellikle “aa(n)aa(n) / bbba(n) / ccca(n) / …” biçiminde olur. Şarkılarda aruz ölçüsünün her kalıbı kullanılır. Geniş halk kitlelerine hitap ettiği için dili sadedir. Şarkılarda günlük dile ait söyleyişler ve halk deyişleri görülür. Divan edebiyatında ilk şarkı yazan Naili Kadim’dir. Bu türün en güzel örneklerini veren şairler ise Nedim, Enderunlu Vasıf ve Yahya Kemal Beyatlı’dır.

Kaside Nedir

Resim
Kaside Bir edebiyat terimi olarak ilk beyitin dizeleri birbiriyle, diğer beyitlerin ikinci dizeleri ilk beyitle uyaklı, uzunluğu genellikle 31 ile 99 beyit arası olan nazım biçimidir. Bu nazım biçimi Arap edebiyatında doğmuş, oradan Fars ve Türk edebiyatına geçmiştir. Kasideler diğer şiir türlerine göre yazıldıkları döneme ait daha fazla tarihi ve sosyal bilgi içeren manzumelerdir. Padişahların tahta çıkışları, savaşlar, fetihler, düğünler, önemli mimari eserlerin yapılışı gibi konularda yazılan kasidelerde dönemlerine ışık tutabilecek bazı bilgiler yer alır. Bir devlet büyüğünü ya da toplumda önde gelen birini övmek için yazılmış kasideler ya yazılan kişinin huzurunda şair tarafından bizzat okunur ya da bir aracı ile o şahsa sunulurdu. Şairler bu tür kasidelerde övdükleri kişilerin çeşitli erdemlerinden, onların cömertliklerinden, adaletlerinden, cesaretlerinden, iyi huylarından söz ederler. Ancak bunları her zaman övülen kişinin sahip olduğu erdemler ya da özellikler olarak anlamak ve …

Gazel nedir

Resim
Gazel Divan edebiyatında çok yaygın olarak kullanılan bir nazım biçimidir. Gazeller genellikle aşk, güzellik, sevgili, eğlence, bazen de felsefi konularda yazılır. Beyit birimiyle yazılan gazellerin beyit sayısı genellikle 5-15 arasındadır. Gazellerde aruz ölçüsünün bütün kalıpları kullanılır. Gazelin ilk beyitinin mısraları birbiriyle, diğer beyitlerin ikinci mısraları ilk beyitle uyaklıdır. Uyak düzeni “aa ba ca da …” biçimindedir. Bazı gazeller redifleriyle adlandırılır. Gazelin ilk beyitine “matla” (doğuş), son beyitine “makta” (bitiş, kesiliş) en güzel beyitine “beyt-ül gazel” ya da “şah beyit” denir. Gazeller genellikle beş beyit olarak yazılır. Beşten az beyitle yazılan gazellere “gazel-i nâ-tamam” (eksik gazel, beş beyitle yazılanlara “penç beyt” (beş beyit), on beş beyitten uzun gazellere de “gazel-i mutavvel” (uzun gazel) denir. Gazeller işledikleri konulara göre de değişik isimler alırlar. Aşkın verdiği mutluluk ya da acıyı dile getiren gazellere “aşıkane gazel”, dünya zevklerinde…

Koşma Nazım Biçimi Nedir

Resim
Koşma Türk edebiyatında koşuk türüne dayanan; aşk, ayrılık, ölüm, doğa, kahramanlık, özlem gibi konuların işlendiği nazım biçimine koşma denir. Halk edebiyatının en yaygın ve en sevilen şiir türüdür. Koşma genellikle hece ölçüsünün 8’li ve 11’li kalıplarıyla söylenir. Nazım birimi dörtlüktür. Genellikle üç, beş arası dörtlükten oluşur. Koşmanın uyak örgüsü; “aaab cccb dddb”, “abab cccb dddb”, abxb dddb eeeb”, “aaaa bbba ccca” biçimlerinden biri olabilir. Koşmalarda genellikle yarım uyak kullanılır. Şiirin son dörtlüğünde şairin mahlası bulunur. Dili sade; anlatımı yalın, açık ve içtendir. Koşmalar işledikleri konulara göre çeşitli adlar alır. Bunlar aynı zamanda nazım türleridir. Konularına Göre Koşmalar Konularına göre koşmalar dörde ayrılır: Güzelleme Âşık edebiyatında insan ve doğa güzelliklerini işleyen koşmalara denir. Koçaklama Konusu savaş, yiğitlik, kahramanlık olan koşmalara denir. Coşkulu ve yüksek tempolu söyleyişleri vardır. Bu türün en güzel örneklerini Köroğlu ve Dadaloğlu vermiştir. T…

Türkü Nedir

Resim
Türkü Türk halk edebiyatında en çok kullanılan şiir türlerinden biri olan türküler, Anadolu halkının acılarını, sevinçlerini, özlemlerini anlatır. Halkın yaşadığı her olay türkünün konusu olabilir. Türkülerde konu zenginliği vardır; aşk, ayrılık, ölüm, doğa, kahramanlık, güzellik türkülerin başlıca konularıdır. Türkü kelimesi; Türklere özgü olan anlamında “Türkî” kelimesinden türemiştir. Bu kelime zamanla halk ağzında “türkü” şekline dönüşmüştür. Türkü kelimesi farklı Türk boylarında farklı kelimelerle isimlendirilir. Türküye Azeri Türkleri “mahnı”, Başkurtlar “”halk yırı”, Kazaklar “türki, türik, halık ani”, Kırgızlar “eldik ır, türkü”, Özbekler “türki, halk koşiği”, Tatarlar “halık cırı”, Türkmenler “halk aydımı”, Uygur Türkleri “nahşa, koça nahşisi” demektedir. Türkülerin ilk örneklerine 16.yüzyılda rastlanır. Türküler ezgisi yönünden diğer halk şiirlerinden ayrılır. Türküler genellikle anonimdir. Saz şairlerinin söylediği türküler de vardır ancak bunlar giderek halka mal olmuş ve an…

Münazara Nedir Münazara Konuları

Resim
Münazara Herhangi bir konu üzerinde zıt düşüncelerin karşılıklı olarak savunulmasına münazara denir. Münazarada önemli olan savunmadır. Taraftarı az olan bir düşünce, iyi savunulduğu zaman pek çok kişi tarafından takdirle karşılanır. Münazara için genellikle üçer ya da dörder kişilik iki grup kurulmalıdır. Grupların biri işlenecek konuya olumlu, diğeri ise olumsuz yaklaşmalıdır. Yani bir grup “tez”, diğer grup “antitez”i savunmalıdır. Ayrıca münazara yapacak kişileri değerlendirecek bir “jüri” seçilmelidir. Olumlu tezin savunulması, olumsuzun savunulmasından daha kolay olduğu için konuşmaya, olumlu tezi savunan gruptan biri başlamalıdır. Konuşmacıların savunma gücü kadar, taraflı ve tarafsız dinleyicilerin tepkisi de jüri üzerinde etkili olur. Ancak taraf tutan dinleyicilerin, karşı taraf konuşmacılarının moralini bozacak nitelikte tepki göstermeleri doğru olmaz. Münazaraya katılacak kişiler ve jüri üyeleri münazara tekniği konusunda bilgilenmelidir. İki grup da kendi aralarında iş ve konu …

Konferans Nedir

Resim
Konferans Bilim, sanat, spor, teknoloji gibi alanlarda uzman kişilerin bir konuya açıklık getirmek amacıyla bir topluluk karşısında yaptıkları planlı konuşmalardır. Konferans verecek kişi diksiyona ve dil bilgisi kurallarına dikkat etmelidir. Anlatım açık, yalın, anlaşılır, akıcı ve özgün olmalıdır. Konuşmacı konferans verirken, yazdıklarının tamamını kâğıttan okumamalı, yazılı kâğıda arada sırada, yeri geldiğinde bakmalıdır. Konferansını söyleşi havasında vermeli, böylece onların kendisini ilgiyle izlemelerini sağlamalıdır. Konuşmacı temiz giyinmeli, ciddi olmalı, kibar davranmalı, güzel konuşmalıdır. Ses tonunu ayarlamalı, vurguyu iyi yapmalıdır. Konferans verilmeden önce, bir başkası konferans vereni tanıtmalıdır. Konuşmacı, dinleyicileri sıkan söz ve tavırlardan kaçınmalıdır. Ayrıca el, yüz ve beden hareketlerini konunun anlamına uygun olarak, yerinde ve uyumlu yapmalıdır. Hitap yeteneği olmayan konuşmacıların vereceği konferansın etkisiz ve başarısız olacağı unutulmamalıdır. Konferans…

Forum Nedir

Resim
Forum Bir başkanın yönetiminde, toplumu ilgilendiren bir konuda, farklı gruplardan oluşan dinleyicilerin söz sırası alarak konuşma kuralları içerisinde yaptıkları tartışmalara forum denir. Forum, panelin devamında yapılacaksa başkan, panelin süresini bir saat, forumun süresini de yarım saat olarak sınırlayabilir. Bu durumda panelden sonra forum yapılacağı konuşmalara başlamadan önce duyurulmalıdır. Forum başkanı, dinleyicilere forumun nasıl yapılacağı hakkında bilgi verir. Sorulacak soruların çerçevesini belirler, tartışmanın konu dışına çıkmasını önler. Açıklanmaya ihtiyaç duyulan konuları ve soruları açar. Tartışmanın belli kurallar içerisinde sürdürülmesini sağlar. Forumun sonunda ortaya çıkan görüş ve düşünceleri özetler. Forum, toplu tartışmaların başlı başına bir çeşidi sayılmamakla birlikte dinleyicilerin, konu üzerinde daha aktif ve farklı bakış açılarıyla düşünmelerini sağlar. Foruma davet edilen uzmanların görüşlerine de müracaat edilerek ortaya çıkabilecek yanlış anlamaların önü…